Phường Bắc Giang: Khi hạ tầng thoát nước "hụt hơi" trước tốc độ đô thị hóa

Tình trạng ngập úng và tràn nước thải tại phường Bắc Giang đang trở thành vấn đề nhức nhối, phản ánh sự khập khiễng giữa tốc độ đô thị hóa nhanh và hạ tầng thoát nước lạc hậu.

Không khó để nhận thấy thực trạng đáng báo động tại một số khu dân cư trên địa bàn phường Bắc Giang (Bắc Ninh). Nước thải sinh hoạt không những không được tiêu thoát kịp thời mà còn dâng tràn ra vỉa hè, lòng đường, biến những con ngõ thành những “dòng sông đen” hôi thối, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và sinh hoạt của người dân.

Hiện trạng “cứ mưa là ngập” và nỗi lo dịch bệnh

Tại ngõ 170, đường Giáp Hải (tổ dân phố Giáp Hải), nỗi ám ảnh mang tên “ngập nước thải” đã trở thành chuyện thường nhật. Bà Nguyễn Thị Sâm, một cư dân tại đây, chia sẻ trong sự lo lắng: “Mỗi khi trời mưa, chúng tôi lại khổ sở vì nước thải từ cống rãnh dâng lên, tràn vào nhà. Nguy hiểm hơn, nguồn nước này chủ yếu là nước thải đọng lâu ngày, tiềm ẩn nguy cơ gây dịch bệnh cho cả khu dân cư”.

Không chỉ riêng ngõ 170, nhiều khu vực khác như tổ dân phố Quyết Thắng cũng ghi nhận tình trạng tương tự. Đáng chú ý, hiện tượng nước thải tràn bờ thậm chí xảy ra cả khi trời không mưa, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm khi lưu lượng xả thải tăng đột biến, vượt quá khả năng đáp ứng của hệ thống cống rãnh hiện tại.

Những “điểm nghẽn” cốt lõi: Từ hạ tầng chắp vá đến quản lý phân tán

Đứng dưới góc độ chuyên gia quy hoạch đô thị, tình trạng tại phường Bắc Giang không đơn thuần là sự cố kỹ thuật mà là hệ quả của một chuỗi bất cập trong đầu tư và vận hành.

Sự lạc hậu của hệ thống thoát nước chung

Một trong những nguyên nhân chính là việc nhiều khu vực vẫn sử dụng hệ thống thoát nước chung (combined sewer system) — nơi nước mưa và nước thải sinh hoạt chảy chung một đường ống. Khi lượng nước tăng đột biến, hệ thống bị quá tải, dẫn đến việc nước thải bị đẩy ngược trở lại khu dân cư. Bên cạnh đó, tình trạng bùn đất, rác thải bồi lấp các hố ga, cửa thu do ý thức kém của một bộ phận người dân và cơ sở kinh doanh đã làm giảm đáng kể tiết diện thoát nước.

“Khoảng trống” trong cơ chế bàn giao và vận hành

Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải (Sở Xây dựng) hiện quản lý một nhà máy xử lý tập trung (công suất 20.000 m3/ngày đêm), 4 trạm xử lý nhỏ và 12 trạm bơm tăng áp. Tuy nhiên, ông Nguyễn Tiến Tùng, Giám đốc Trung tâm, thừa nhận một thực tế khó khăn: cơ chế quản lý vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, đặc biệt là việc bàn giao tài sản đối với các trạm bơm và công trình đầu mối chưa được đồng bộ.

Khi việc bàn giao bị ngắt quãng, nguồn kinh phí cho duy tu, nạo vét không được bố trí kịp thời, khiến hệ thống dù có hiện đại đến đâu cũng nhanh chóng xuống cấp và vận hành kém hiệu quả.

Chiến lược “gỡ nút thắt” để phát triển đô thị bền vững

Để giải quyết dứt điểm tình trạng này, không thể chỉ dựa vào những biện pháp thông tắc cục bộ mang tính “chắp vá”. Cần một chiến lược tổng thể từ cơ chế đến hạ tầng.

Giải pháp cấp bách và dài hạn

• Ngắn hạn: Rà soát tổng thể toàn bộ hệ thống thoát nước trên địa bàn, xử lý ngay các điểm nghẽn thường xuyên gây tràn nước, tăng cường ứng trực trong mùa mưa bão.
• Dài hạn: Hoàn thiện mô hình quản lý tập trung, thống nhất. Đầu tư nâng cấp các trạm bơm và tuyến cống đã xuống cấp. Đặc biệt, cần lộ trình chuyển đổi sang hệ thống thu gom nước thải riêng biệt để giảm tải cho mạng lưới thoát nước chung.

Vai trò của quản trị và ý thức cộng đồng

Ông Trần Văn Thanh, Chủ tịch UBND phường Bắc Giang, khẳng định sẽ quyết liệt hơn trong việc yêu cầu các đơn vị thi công chấp hành quy định vệ sinh môi trường, không để vật liệu xây dựng rơi vãi gây tắc cống. Tuy nhiên, chìa khóa cuối cùng nằm ở ý thức của mỗi hộ dân và hộ kinh doanh trong việc không xả rác, nước thải chưa xử lý xuống hệ thống thoát nước chung.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Nhận định chuyên gia: Bài toán tại phường Bắc Giang là điển hình cho sự xung đột giữa tốc độ phát triển bất động sản/dân cư và tốc độ phát triển hạ tầng kỹ thuật. Nếu không sớm “khớp nối” được cơ chế tài chính cho duy tu và hiện đại hóa mạng lưới thu gom, những điểm nghẽn này sẽ ngày càng mở rộng, gây áp lực lên chất lượng sống của cư dân đô thị.

Theo bạn, giải pháp nào là hiệu quả nhất để nâng cao ý thức người dân trong việc bảo vệ hệ thống thoát nước đô thị? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn dưới phần bình luận hoặc gửi về cho chúng tôi.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao phường Bắc Giang thường xuyên bị tràn nước thải dù không có mưa?Nguyên nhân do hệ thống hạ tầng thoát nước không đồng bộ, nhiều nơi bị bùn đất, rác thải bồi lấp và đặc biệt là tình trạng quá tải cục bộ vào giờ cao điểm khi lưu lượng nước thải sinh hoạt tăng đột biến.

Đơn vị nào chịu trách nhiệm chính trong việc vận hành hệ thống thoát nước tại đây?Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải thuộc Sở Xây dựng là đơn vị đảm nhiệm quản lý và vận hành hệ thống thu gom, xử lý nước thải trên địa bàn.

Giải pháp bền vững nhất để khắc phục tình trạng ngập úng tại phường Bắc Giang là gì?Giải pháp bền vững bao gồm: Hoàn thiện mô hình quản lý tập trung, đầu tư nâng cấp các trạm bơm/tuyến cống xuống cấp và từng bước xây dựng hệ thống thu gom nước thải riêng biệt, tách rời với hệ thống thoát nước mưa.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao phường Bắc Giang thường xuyên bị tràn nước thải dù không có mưa?

Nguyên nhân do hệ thống hạ tầng thoát nước không đồng bộ, nhiều nơi bị bùn đất, rác thải bồi lấp và đặc biệt là tình trạng quá tải cục bộ vào giờ cao điểm khi lưu lượng nước thải sinh hoạt tăng đột biến.

Đơn vị nào chịu trách nhiệm chính trong việc vận hành hệ thống thoát nước tại đây?

Trung tâm Thoát nước và Xử lý nước thải thuộc Sở Xây dựng là đơn vị đảm nhiệm quản lý và vận hành hệ thống thu gom, xử lý nước thải trên địa bàn.

Giải pháp bền vững nhất để khắc phục tình trạng ngập úng tại phường Bắc Giang là gì?

Giải pháp bền vững bao gồm: Hoàn thiện mô hình quản lý tập trung, đầu tư nâng cấp các trạm bơm/tuyến cống xuống cấp và từng bước xây dựng hệ thống thu gom nước thải riêng biệt, tách rời với hệ thống thoát nước mưa.