Petrolimex lỗ nghìn tỷ: Hệ lụy từ biến động giá dầu và áp lực an ninh năng lượng

Biến động giá xăng dầu thế giới diễn biến khó lường cùng áp lực đảm bảo an ninh năng lượng đã khiến Petrolimex ghi nhận khoản lỗ nghìn tỷ trong kết quả kinh doanh quý I/2026.

Theo báo cáo tài chính quý I/2026 gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đang đối mặt với một giai đoạn đầy thách thức. Kết quả kinh doanh cho thấy sự sụt giảm nghiêm trọng về lợi nhuận, phản ánh trực tiếp những bất ổn của thị trường năng lượng toàn cầu.

Bức tranh tài chính quý I/2026: Sự sụt giảm gây sốc

Số liệu từ báo cáo tài chính riêng cho thấy lợi nhuận sau thuế của Công ty mẹ âm gần 1.147,6 tỷ đồng, một con số gây choáng váng khi giảm tới 5.092% so với mức lãi 22,99 tỷ đồng của cùng kỳ năm 2025. Ngay cả khi nhìn vào báo cáo hợp nhất, tình hình cũng không khả quan hơn với khoản lỗ gần 662,5 tỷ đồng, giảm mạnh 414% so với mức lãi 210,8 tỷ đồng của quý I năm trước.

Đáng chú ý, trong khi các hoạt động kinh doanh khác của tập đoàn vẫn duy trì sự ổn định và tăng trưởng 15%, thì chính mảng kinh doanh cốt lõi là xăng dầu (bao gồm Công ty mẹ và 34 công ty con) lại là “hố đen” kéo tụt lợi nhuận với khoản lỗ 930 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm ngoái chỉ lỗ 11 tỷ đồng.

“Cơn bão” giá dầu toàn cầu và nghịch lý cung cầu

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thua lỗ này bắt nguồn từ những biến động địa chính trị cực đoan. Kể từ khi xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát vào ngày ²⁸⁄₂, thị trường năng lượng thế giới đã rơi vào trạng thái hỗn loạn với những mức giá biến động chưa từng có trong lịch sử.

Biến động giá thành phẩm: Từ đỉnh cao đến vực sâu

Trong tháng 3, giá xăng dầu thế giới tăng phi mã. Cụ thể, giá xăng RON95 đạt mức bình quân 137 USD/thùng (bằng 170% cùng kỳ và 178% so với tháng ²⁄₂₀₂₆), thậm chí có thời điểm chạm đỉnh 170 USD/thùng. Tương tự, dầu DO 50ppm ghi nhận mức bình quân 192 USD/thùng (tăng 222% so với cùng kỳ), với đỉnh cao nhất lên tới 292 USD/thùng, gấp 3,29 lần so với tháng ²⁄₂₀₂₆.

Tuy nhiên, kịch bản đảo chiều xảy ra nhanh chóng từ cuối tháng 3 sang tháng 4. Đến ngày ²¹⁄₄, giá xăng RON95 giảm sâu xuống còn 124 USD/thùng (giảm 46 USD từ đỉnh), và dầu DO 50ppm lùi về 152 USD/thùng (giảm tới 140 USD từ đỉnh). Việc giá giảm đột ngột sau một giai đoạn tăng sốc đã tạo ra rủi ro giảm giá trị hàng tồn kho cực lớn cho các doanh nghiệp nhập khẩu.

Áp lực từ trách nhiệm quốc gia và bài toán chi phí vận hành

Trong bối cảnh các thương nhân đầu mối nhỏ hạn chế nhập hàng do lo ngại thua lỗ và khan hiếm nguồn cung, áp lực cung ứng thị trường dồn toàn bộ lên vai Petrolimex. Tổng sản lượng xuất bán tháng 3 của tập đoàn đạt 1,134 triệu m3/tấn, tăng 13% so với tháng 2 và 20% so với cùng kỳ năm 2025.

Chi phí phụ phí tăng phi mã

Để thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, Petrolimex buộc phải nhập hàng theo giá giao ngay (spot price) trong thời điểm giá và phụ phí thị trường đạt đỉnh. Điều này dẫn đến chi phí vận hành tăng vọt:

• Phụ phí dầu diesel: Tăng lên mức 35-40 USD/thùng.
• Phụ phí xăng: Tăng lên mức 12-15 USD/thùng.
• Mức thông thường: Chỉ dao động từ 2,5-3 USD/thùng.

Rủi ro từ tồn kho chiến lược

Không chỉ đối mặt với giá nhập cao, Petrolimex còn duy trì mức tồn trữ khoảng gần 1 triệu m3/tấn, cao gấp 1,3 lần mức tối thiểu để đảm bảo không đứt gãy nguồn cung trong nước. Khi giá thế giới lao dốc trong tháng 4, khối lượng tồn kho khổng lồ này trở thành gánh nặng tài chính, trực tiếp khiến hiệu quả kinh doanh quý I sụt giảm nghiêm trọng.

Góc nhìn chuyên gia: Bài học về quản trị rủi ro năng lượng

Trường hợp của Petrolimex cho thấy một nghịch lý trong quản trị doanh nghiệp Nhà nước: Khi ưu tiên mục tiêu an ninh năng lượng quốc gia (duy trì tồn kho cao, đảm bảo cung ứng khi thị trường khủng hoảng), doanh nghiệp phải chấp nhận rủi ro tài chính rất lớn trước những biến động khó lường của thị trường thế giới. Đây là bài toán đánh đổi giữa lợi nhuận ngắn hạn và sự ổn định vĩ mô của nền kinh tế.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Liệu các cơ chế điều hành giá xăng dầu hiện nay đã đủ linh hoạt để bảo vệ các doanh nghiệp đầu mối trước những cú sốc địa chính trị? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn dưới phần bình luận.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao Petrolimex lỗ nặng dù sản lượng bán ra tăng trưởng?Do doanh nghiệp nhập hàng ở mức giá đỉnh và phụ phí cao kỷ lục để đảm bảo an ninh năng lượng, sau đó giá thế giới giảm sâu khiến giá trị hàng tồn kho bị sụt giảm mạnh.

Chi phí phụ phí xăng dầu đã tăng như thế nào trong quý I/2026?Phụ phí tăng sốc, cụ thể dầu diesel tăng lên 35-40 USD/thùng và xăng tăng lên 12-15 USD/thùng, trong khi mức thông thường chỉ từ 2,5-3 USD/thùng.

Yếu tố địa chính trị nào ảnh hưởng đến giá xăng dầu trong bài viết?Xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ ngày ²⁸⁄₂ đã gây ra những biến động bất thường và tăng giá đột biến trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Petrolimex lỗ nặng dù sản lượng bán ra tăng trưởng?

Do doanh nghiệp nhập hàng ở mức giá đỉnh và phụ phí cao kỷ lục để đảm bảo an ninh năng lượng, sau đó giá thế giới giảm sâu khiến giá trị hàng tồn kho bị sụt giảm mạnh.

Chi phí phụ phí xăng dầu đã tăng như thế nào trong quý I/2026?

Phụ phí tăng sốc, cụ thể dầu diesel tăng lên 35-40 USD/thùng và xăng tăng lên 12-15 USD/thùng, trong khi mức thông thường chỉ từ 2,5-3 USD/thùng.

Yếu tố địa chính trị nào ảnh hưởng đến giá xăng dầu trong bài viết?

Xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ ngày ²⁸⁄₂ đã gây ra những biến động bất thường và tăng giá đột biến trên thị trường năng lượng toàn cầu.